Pomnik dla "KRYSI"

Opublikował Mieczysław on sob., 01/25/2014 - 21:56

23 stycznia 2014r we wsi Kowalki na Litwie odsłonięto pomnik kpt. Jana Borysewicza ps. „Krysia". Pomnik stanął w rocznicę tragicznej śmierci dowódcy Zgrupowania „Północ" Okręgu Nowogródzkiego AK. Uroczystości odsłonięcia pomnika poprzedziła Msza św. w Koleśnikach, którą odprawił proboszcz Anatol Markowski. Pomysłodawcą i realizatorem monumentu jest Fundacja Wolność i Demokracja, której staraniem stanęło już w kraju i za granicą wiele pomników poświęconych polskim żołnierzom.  Wszystkie koszty związane z budową pomnika pokryła Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
 21 stycznia 1945 roku w walce z oddziałem NKWD pod Kowalkami, zginął por. Jan Borysewicz ps. „Krysia”. Śmierć por. „Krysi”, legendarnego dowódcy partyzanckiego była olbrzymią stratą dla całej walki niepodległościowej na Wileńszczyźnie.
 Por. Jan Borysewicz "Krysia", "Mściciel". Uczestnik wojny obronnej w 1939. Dowódca oddziału partyzanckiego nr 314, na bazie, którego powstał II/77. pp AK. Zaczynał partyzantkę z 7 ludźmi, po roku miał w swoim baonie 650 świetnie uzbrojonych żołnierzy. Niezwykle popularny wśród ludności i partyzantów AK, odnotował na swym koncie szereg udanych działań bojowych przeciw niemieckim siłom okupacyjnym. Od maja 1944 Komendant Zgrupowania "Północ" [II i V/77. pp AK]. Po lipcu 1944 kontynuował działalność na Ziemi Nowogródzkiej. Poległ 21 stycznia 1945 pod Kowalkami (rejon orański) w zasadzce grupy operacyjnej 105. pułku pogranicznego NKWD. Ciało ‘Krysi” Sowieci obwozili po wsiach i miasteczkach Ziemi Lidzkiej – m. in. wystawiano je na pokaz na rynku w Ejszyszkach i Naczy. Miejsce jego pochówku dotychczas nieznane. Wskazywanona jedną z opuszczonych studzien koło Ejszyszek, na tzw. Majaku. W wrześniu 2008r. dokonano ekshumacji prochów pogrzebanych tam żołnierzy. Wyniki ekspertyzy nie dają jednoznacznej odpowiedzi, kto tam został pochowany. W listopadzie 2009 r. na cmentarzu w Ejszyszkach odbyły się uroczystości pogrzebowe, biskup polowy Wojska Polskiego gen. T. Płoski odprawił Mszę Świętą, była asysta kompanii honorowej.